Sáu chiếc nón giữa trời tuyết

AN VIÊN YOGA

⏱ ~10 phút

Bạn hãy tìm một tư thế thật dễ chịu. Ngồi tựa lưng, hoặc nằm xuống, đắp lên người một tấm chăn mỏng nếu bạn thích. Hôm nay, chúng ta sẽ vừa thở, vừa nghe một câu chuyện cũ.

Nếu thấy an, bạn khép mắt lại.

Hít vào qua mũi. Thở ra qua miệng, chậm và dài. Lần nữa. Hít vào. Thở ra.

Để hai vai hạ xuống. Để hai bàn tay nằm yên. Để khuôn mặt mềm ra, từ vầng trán, xuống đôi mắt, xuống hai bên má.

Không cần làm gì cả. Chỉ cần nghe, như ngày bé nằm nghe bà kể chuyện.

Hít vào. Thở ra.

Câu chuyện này đến từ một vùng quê nghèo của nước Nhật, từ rất lâu rồi. Người Nhật kể nó cho con cháu vào những ngày cuối năm. Bây giờ, mình kể lại cho bạn.

Ngày xưa, ở một ngôi làng dưới chân núi, có hai ông bà lão sống trong một căn nhà nhỏ. Mái nhà lợp rơm. Giữa nhà có một cái bếp lửa đắp bằng đất. Hai ông bà nghèo lắm, nhưng sống với nhau hiền lành, chưa bao giờ to tiếng.

Năm ấy, trời lạnh sớm. Đến ngày cuối năm, trong nhà chẳng còn gì để nấu một bữa cơm đón năm mới.

Bà lão lục trong góc nhà, tìm ra mấy bó cỏ khô. Bà nói: ông ơi, mình đan nón đem ra chợ bán, may ra đổi được ít gạo về ăn Tết.

Hít vào. Thở ra.

Hai ông bà ngồi bên bếp lửa, đan suốt một đêm. Những ngón tay già đan từng sợi cỏ, chậm rãi, cẩn thận. Lửa reo nho nhỏ. Bên ngoài, gió lạnh thổi qua mái rơm.

Bạn hãy thử cảm nhận đôi bàn tay của mình lúc này. Những ngón tay đang nằm yên. Có thể hơi ấm, có thể hơi mát. Hãy tưởng tượng chúng đang làm một việc chậm rãi như thế, từng sợi, từng sợi, không vội.

Hít vào. Thở ra.

Sáng hôm sau, có năm chiếc nón mới. Ông lão xếp chồng nón lên lưng, quấn thêm chiếc khăn cũ quanh cổ, rồi lên đường xuống chợ phiên.

Chợ cuối năm đông lắm. Người ta mua cá, mua gạo, mua bánh, mua những thứ đẹp đẽ cho ngày Tết. Ông lão đứng ở một góc chợ, giơ nón lên, rao nhỏ: nón đây, ai mua nón.

Nhưng ngày cuối năm, chẳng ai cần mua nón.

Ông đứng từ sáng tới chiều. Chợ thưa dần. Người ta về nhà hết. Trời bắt đầu đổ tuyết.

Hít vào. Thở ra.

Có lẽ bạn cũng từng có một ngày như thế. Một ngày cố gắng hết sức, mà mọi việc không như mình mong. Nếu nhớ ra, chỉ cần để nó đi qua, như bông tuyết rơi xuống rồi tan.

Ông lão quảy năm chiếc nón lên lưng, lặng lẽ đi về. Đường về băng qua một cánh đồng trống. Tuyết rơi mỗi lúc một dày. Gió buốt. Bàn chân ông lún vào tuyết trắng, từng bước, từng bước.

Bạn hãy đưa chú ý xuống hai bàn chân của mình. Gót chân, lòng bàn chân, các ngón chân. Ở đây, chúng đang được nghỉ, không phải đi đâu cả. Hít vào, cảm nhận chúng. Thở ra, để chúng nặng xuống, ấm lên.

Ở đầu cánh đồng, bên vệ đường, có sáu bức tượng đá nhỏ đứng thành hàng. Người trong làng gọi các vị ấy là Địa Tạng, những vị hiền lành đứng bên đường trông chừng cho người đi xa và cho trẻ nhỏ.

Hôm ấy, tuyết phủ trắng đầu sáu bức tượng. Tuyết đọng trên vai, trên má. Những giọt băng nhỏ treo dưới cằm.

Ông lão dừng lại.

Hít vào. Thở ra.

Ông nhìn sáu bức tượng một hồi lâu. Rồi ông nói khẽ: trời lạnh thế này, chắc các ngài rét lắm.

Ông đặt chồng nón xuống. Lấy bàn tay già nua phủi tuyết trên đầu bức tượng thứ nhất. Rồi đội cho nó một chiếc nón, buộc dây cẩn thận.

Rồi bức tượng thứ hai. Phủi tuyết. Đội nón. Buộc dây.

Bức thứ ba. Bức thứ tư. Bức thứ năm.

Tới bức tượng thứ sáu, ông không còn chiếc nón nào nữa.

Ông đứng một lúc. Rồi tháo chiếc khăn cũ trên cổ mình, quấn lên đầu bức tượng cuối cùng. Gió lùa vào cổ ông, lạnh buốt. Nhưng ông mỉm cười.

Hít vào. Thở ra.

Hãy để hình ảnh ấy ở lại trong bạn một chút. Một ông lão nghèo, giữa cánh đồng tuyết, không còn gì để mang về, mà vẫn tìm ra một thứ để cho đi.

Hít vào. Cảm nhận hơi ấm trong lồng ngực. Thở ra. Để hơi ấm ấy lan ra hai vai, xuống hai cánh tay, tới tận đầu các ngón tay.

Ông lão về tới nhà khi trời đã tối. Hai bàn tay tím tái. Ông kể cho bà nghe: nón không bán được cái nào. Rồi ông kể chuyện sáu bức tượng giữa trời tuyết.

Ông hơi ngại, vì về tay không. Nhưng bà lão nghe xong, chỉ nắm lấy đôi bàn tay lạnh của ông, xoa cho ấm, rồi nói: ông làm thế là phải lắm.

Đêm cuối năm ấy, hai ông bà chỉ có nước nóng và chút dưa muối. Họ ngồi bên bếp lửa, hơ tay, rồi đi ngủ sớm. Lòng nhẹ tênh.

Hít vào. Thở ra.

Tới nửa đêm, giữa tiếng gió, có tiếng hát vọng lại từ xa. Tiếng hát nhỏ, đều, như nhịp bước chân trên tuyết. Mỗi lúc một gần.

Rồi có tiếng gì đó đặt xuống trước hiên nhà. Một tiếng. Rồi một tiếng nữa.

Rồi tiếng hát xa dần.

Sáng ra, hai ông bà mở cửa. Trước hiên là những bao gạo, cá, rau, bánh, đủ cho một cái Tết ấm no. Xa xa, trên nền tuyết trắng, có một hàng dấu chân nhỏ đi về phía cánh đồng. Ở đó, sáu bức tượng đá vẫn đứng thành hàng. Năm vị đội nón. Một vị quấn chiếc khăn cũ.

Hít vào. Thở ra.

Câu chuyện dừng ở đó. Người Nhật kể nó đã mấy trăm năm, không phải để dạy rằng làm điều tốt sẽ được thưởng. Ông lão đâu có biết mình sẽ được gì. Ông chỉ thấy có ai đó đang lạnh, và trong tay ông còn một chiếc nón.

Bây giờ, mình để câu chuyện ấy chạm vào đời mình một chút.

Hãy nhớ lại một lần có người đã cho bạn một điều nhỏ, mà không cần bạn trả lại. Một chiếc áo mưa người lạ cho mượn. Một bát cháo hàng xóm mang sang khi bạn ốm. Một người bạn ngồi nghe bạn nói, rất lâu, mà không vội.

Hít vào. Thở ra. Để người ấy hiện lên trong lòng. Gửi tới họ một lời cảm ơn, thầm thôi.

Và hãy nhớ lại một lần chính bạn đã làm như ông lão. Một lần bạn cho đi một chút gì đó, khi chính mình cũng chẳng dư dả. Một chút thời gian. Một lời hỏi han. Một lần nhường phần.

Có thể bạn đã quên mất rồi. Nhưng lòng tốt ấy vẫn còn ở đâu đó trên đời, như chiếc nón vẫn còn trên đầu bức tượng giữa trời tuyết.

Hít vào. Thở ra.

Bây giờ, mình cùng nói thầm vài lời, theo nhịp thở.

Hít vào. Mong cho mình được ấm áp. Thở ra. Mong cho mình biết cho đi mà không cần đáp đền.

Hít vào. Mong cho người mình thương được ấm áp. Thở ra. Mong cho họ không phải đứng một mình giữa trời lạnh.

Hít vào. Mong cho những người xa lạ được ấm áp. Thở ra. Mong cho ai đang đi qua mùa đông của đời mình, đều gặp được một chiếc nón.

Hít vào. Thở ra.

Bây giờ, chỉ ở lại với hơi thở.

Hít vào. Thở ra.

Hít vào. Thở ra.

Một chiếc nón. Một chiếc khăn. Một bàn tay xoa ấm bàn tay.

Hít vào. Thở ra.

Từ từ, cảm nhận lại cơ thể của mình. Chỗ ngồi, chỗ nằm. Hơi ấm của lớp áo trên da.

Cử động nhẹ các ngón tay, các ngón chân. Hít một hơi thật đầy. Thở ra thật chậm.

Khi đã sẵn sàng, bạn mở mắt.

Hôm nay, nếu gặp ai đó đang lạnh, theo bất kỳ nghĩa nào, hãy nhớ tới ông lão và sáu bức tượng. Không cần làm điều gì lớn. Một chiếc khăn thôi, cũng đủ ấm.