Người lo trời sập

AN VIÊN YOGA

⏱ ~10 phút

Trước khi bắt đầu, bạn hãy để ý xem cái gì đang đỡ lấy mình lúc này. Một chiếc ghế. Một tấm nệm. Hay mặt sàn. Dù là gì, nó đang ở đó, đỡ bạn, mà bạn chẳng cần phải nhờ.

Ngồi cho lưng thẳng mà mềm. Nếu đang ngồi, đặt hai bàn chân lên sàn. Hai bàn tay nghỉ trên đùi.

Khép mắt lại, nếu thấy an.

Hít vào qua mũi. Thở ra thật chậm, dài hơn hơi vào. Hít vào. Thở ra. Thêm một lần. Hít vào. Thở ra.

Để vầng trán giãn ra. Để hai hàm răng rời nhau một chút. Để đôi vai rơi xuống, xa khỏi tai.

Hôm nay, mình sẽ thở cùng một câu chuyện nhỏ, về một người rất hay lo. Có khi người ấy giống mình. Có khi giống một người mình thương.

Hít vào. Thở ra.

Chuyện đến từ Trung Hoa, được ghi trong một cuốn sách cổ tên là Liệt Tử, cách đây gần hai nghìn năm. Người ta kể đi kể lại đến mức nó thành một câu thành ngữ, nhiều khi để trêu người hay lo. Hôm nay, mình kể nó bằng lòng thương.

Ngày xưa có một nước nhỏ tên là nước Kỷ. Ở đó có một người đàn ông hiền lành, làm ruộng, nuôi mấy con gà, sống trong căn nhà vách đất có khoảng sân nhỏ trước cửa.

Một buổi tối, ông ngồi ngoài sân hóng mát. Ngửa mặt nhìn lên. Trời đêm ấy cao lắm, đen thẫm, sao lấm tấm khắp nơi.

Và tự nhiên, một ý nghĩ len vào: lỡ bầu trời kia sập xuống thì sao?

Hít vào. Thở ra.

Ý nghĩ ấy nhỏ thôi, như một hạt cát lọt vào giày. Nhưng ông cứ nghĩ mãi. Trời to như thế, nặng như thế, cái gì giữ nó ở trên kia? Nếu một ngày nó rơi xuống, mình chạy đi đâu?

Rồi ông nhìn xuống đất. Lỡ đất cũng lún, cũng sụt, thì mình đứng vào đâu?

Từ hôm đó, ông ăn không thấy ngon. Bát cơm bưng lên, nhai mà chẳng biết mình đang nhai gì. Đêm nằm, mắt cứ mở thao láo nhìn lên mái nhà, nghe từng tiếng gió, tưởng là tiếng trời nứt.

Ban ngày ra đồng, ông đi rón rén, như sợ bước mạnh thì đất vỡ. Đôi vai lúc nào cũng co lên. Hơi thở lúc nào cũng ngắn, nông, lửng lơ ở ngực.

Hít vào. Thở ra.

Bạn hãy thử để ý đôi vai của mình lúc này. Chúng có đang co lên một chút không? Nếu có, không sao cả. Hít vào, nhận ra chúng. Thở ra, để chúng hạ xuống, một chút, rồi thêm một chút nữa.

Còn hơi thở, nó đang nằm ở đâu? Ở ngực, hay đã xuống được tới bụng? Hít vào, để bụng phồng lên nhẹ. Thở ra, để bụng xẹp xuống. Thế thôi.

Hít vào. Thở ra.

Người đàn ông nước Kỷ có một người bạn. Người bạn ấy nghe chuyện, không cười. Anh chỉ thấy thương. Thương cái người mấy tuần nay gầy rộc đi, mắt thâm quầng, vì một nỗi lo chưa ai từng thấy.

Một buổi chiều, anh xách sang một gói chè, ngồi xuống bậc cửa với bạn. Pha chè. Rót ra hai bát. Hơi chè bốc lên, thơm và ấm.

Rồi anh hỏi, giọng từ tốn: anh sợ trời sập à?

Người kia gật đầu. Nói mà như sắp khóc.

Hít vào. Thở ra.

Người bạn không bảo: anh lo vớ vẩn. Anh chỉ tay lên trên, rồi nói chậm rãi, như người ta nói với một đứa trẻ vừa giật mình vì mơ xấu.

Anh nói: trời ấy à, đâu phải một tấm đá treo lơ lửng. Trời chỉ là khí, là không khí, chất đầy khắp nơi. Chỗ nào cũng có. Anh cúi xuống, ngẩng lên, đi lại, hít vào, thở ra, cả ngày anh đều ở trong trời đấy thôi. Đã ở trong nó rồi, thì nó còn sập vào đâu nữa?

Người kia im lặng. Rồi hỏi: còn mặt trời, còn những vì sao? Lỡ chúng rơi xuống thì sao?

Người bạn cười hiền: thì chúng cũng chỉ là khí, thứ khí biết sáng. Có rơi trúng người, cũng chẳng làm ai đau.

Hít vào. Thở ra.

Bạn hãy thử nghe điều ấy bằng chính hơi thở của mình.

Hít vào. Không khí đi vào mũi, mát mát. Đó là một chút bầu trời đang đi vào người bạn. Thở ra. Hơi ấm từ trong người bạn đi ra, hoà lại vào bầu trời.

Hít vào. Thở ra.

Bạn không đứng bên dưới bầu trời. Bạn đang ở bên trong nó. Từ lúc sinh ra tới giờ, chưa có một hơi thở nào mà trời vắng mặt.

Hít vào. Thở ra.

Người đàn ông lại hỏi, nhỏ hơn: còn đất? Lỡ đất sụt?

Người bạn đứng dậy, kéo tay bạn ra giữa sân. Anh giậm chân xuống đất. Một cái. Hai cái. Nền đất nện kêu thịch thịch, chắc nịch.

Anh nói: đất cũng chỉ là đất, chất đầy bốn phương, đi mãi không hết. Anh đi trên nó, chạy trên nó, giậm lên nó suốt ngày, nó có sụt đâu.

Người đàn ông đứng đó, chân trần trên nền đất mát. Ông giậm thử một cái. Rồi một cái nữa. Đất vẫn đó. Vững. Lặng lẽ đỡ lấy ông, như nó đã đỡ ông suốt bao nhiêu năm, mà ông chưa từng để ý.

Hít vào. Thở ra.

Bây giờ, bạn hãy đưa chú ý xuống chỗ cơ thể mình đang được đỡ. Hai bàn chân trên sàn. Hay hai đùi, hai bên hông trên mặt ghế. Hay cả tấm lưng trên nệm.

Hãy để mình nặng xuống một chút. Thêm một chút nữa. Dù bạn nặng xuống bao nhiêu, bên dưới vẫn đỡ.

Hít vào. Cảm nhận chỗ đỡ ấy. Thở ra. Giao bớt sức nặng cho nó.

Hít vào. Thở ra.

Người ta kể rằng, nghe xong, người đàn ông nước Kỷ thở ra một hơi thật dài. Hơi thở dài nhất trong mấy tuần qua. Đôi vai ông rơi xuống. Ông cười, nụ cười còn hơi ngượng, mà nhẹ bẫng.

Và người bạn cũng thở phào. Vì chính anh cũng đã lo cho bạn mình mất mấy đêm.

Tối hôm ấy, hai người ngồi uống nốt bát chè đã nguội. Người đàn ông ăn hết bát cơm, thấy cơm ngọt. Đêm ấy, ông ngủ một mạch tới sáng. Trên cao, sao vẫn lấm tấm, trời vẫn ở yên chỗ của trời.

Hít vào. Thở ra.

Câu chuyện chỉ có vậy. Nhưng có lẽ ai trong mình cũng từng là người nước Kỷ, ít nhất một lần.

Lo một cuộc nói chuyện chưa diễn ra. Lo một tin nhắn chưa tới. Lo một điều có khi chẳng bao giờ xảy ra. Nỗi lo ấy thật lắm. Nó làm mình mất ngủ thật, nặng vai thật. Mình không cần chê nó. Chỉ cần nhớ rằng, ngay lúc này, trời vẫn ở trên, đất vẫn ở dưới, và mình vẫn đang thở.

Nếu có một nỗi lo đang ở với bạn, hãy để nó ngồi xuống bên cạnh, như người bạn ngồi xuống bậc cửa. Không cần đuổi đi. Không cần giải quyết ngay. Nếu chẳng có gì, cũng tốt.

Hít vào. Thở ra.

Và có lẽ bạn cũng từng là người bạn kia. Người đã ngồi xuống với một ai đó đang lo, rót cho họ một bát nước, không cười họ. Hãy để khoảnh khắc ấy hiện lên một chút. Không nhớ ra cũng không sao.

Hít vào. Thở ra.

Bây giờ, mình cùng thở theo vài câu ngắn. Bạn nói thầm theo cũng được, chỉ nghe thôi cũng được.

Hít vào. Trời vẫn ở trên cao. Thở ra. Đất vẫn ở dưới chân.

Hít vào. Không khí này là trời. Thở ra. Chỗ mình ngồi là đất.

Hít vào. Nỗi lo ngồi xuống bên cạnh. Thở ra. Mình vẫn ở đây, vẫn được đỡ.

Hít vào. Trời không sập. Thở ra. Đôi vai không cần gồng nữa.

Bây giờ, chỉ thở.

Hít vào. Thở ra.

Hít vào. Thở ra.

Một bát chè ấm. Một cái giậm chân trên nền đất. Sao vẫn ở yên trên cao.

Hít vào. Thở ra.

Từ từ, cảm nhận lại hai bàn chân. Ấn nhẹ chúng xuống sàn, như người đàn ông giậm thử mặt đất. Đất vẫn đỡ.

Cử động các ngón tay. Xoay nhẹ cổ, sang trái, sang phải. Hít một hơi đầy, thở ra thật dài.

Rồi nhẹ nhàng mở mắt, theo nhịp của bạn.

Hôm nay, nếu một nỗi lo lại len vào, bạn chỉ cần dừng một nhịp, thở một hơi. Hơi thở ấy là trời. Chỗ bạn đứng là đất. Cả hai vẫn đang ở đó, cho bạn.