Lá phổi và từng hơi thở

AN VIÊN YOGA

⏱ ~10 phút

Trước khi làm bất cứ điều gì của ngày hôm nay, hãy để hơi thở đi trước.

Bạn có thể vẫn đang nằm trên giường, hoặc đã ngồi dậy, tựa lưng vào thành giường hay vào một chiếc ghế. Để hai bàn chân yên. Khép mắt lại nếu bạn muốn.

Hít vào qua mũi. Cảm nhận không khí buổi sáng mát mát chạm vào cánh mũi. Thở ra thật chậm, như tiếng thở của người vừa ngủ dậy.

Một lần nữa. Hít vào. Thở ra.

Cơ thể vừa đi qua cả một đêm. Nó còn mềm, còn ấm, còn chút uể oải. Không sao cả. Không cần vội tỉnh hẳn.

Cảm nhận chỗ lưng tựa vào nệm hay vào ghế. Chỗ hai đùi đặt xuống. Chỗ gót chân chạm. Tất cả đang được đỡ.

Hít vào. Thở ra. Mỗi hơi thở ra, hai vai rơi xuống một chút. Quai hàm lỏng ra một chút. Đôi mắt nằm yên sau mí.

Hít vào. Thở ra. Thân mình nặng dần, ấm dần, như tấm chăn vừa được trải phẳng.

Sáng nay, mình dành ít phút để gửi lời cảm ơn tới hai người bạn mà bạn mang theo suốt đời, nhưng hiếm khi nào chào hỏi. Đó là hai lá phổi của bạn.

Hãy đặt hai bàn tay lên hai bên sườn, ngay dưới ngực, các ngón tay ôm nhẹ lấy xương sườn.

Bây giờ hít vào chậm, và để ý dưới hai lòng bàn tay. Xương sườn nở ra hai bên, đẩy nhẹ vào tay bạn. Thở ra, chúng thu lại, khép vào.

Nở ra. Khép vào. Như hai cánh cửa sổ mở ra đón gió, rồi khép lại.

Hít vào. Thở ra.

Bên dưới hai bàn tay ấy, sau lớp xương sườn, là hai lá phổi đang làm việc. Một lá bên phải, một lá bên trái. Mềm, nhẹ, và chưa từng ngơi nghỉ. Hãy gọi thầm chúng, như gọi hai người bạn cũ: chào hai lá phổi, sáng nay mình ở đây rồi.

Hít vào. Thở ra.

Có một điều ai cũng biết, nhưng ít khi nghĩ tới. Ngày bạn chào đời, điều đầu tiên bạn làm không phải là mở mắt, cũng không phải là cười. Điều đầu tiên là hít vào. Rồi bật lên một tiếng khóc. Cả căn phòng thở phào khi nghe tiếng khóc ấy.

Đó là hơi thở đầu tiên của bạn. Và hơi thở bạn vừa hít vào lúc này, là hơi thở tiếp nối của nó.

Từ hơi thở đầu tiên, tới hơi thở này.

Hít vào. Thở ra.

Bây giờ, mình cùng nhớ lại vài lần hai lá phổi đã đi cùng bạn. Nếu có kỷ niệm nào làm bạn buồn, cứ để nó đi qua, chọn một kỷ niệm khác, hoặc chỉ ở lại với hơi thở.

Hãy nhớ hồi nhỏ, những lần bạn thổi bong bóng xà phòng. Cái ống nhựa nhỏ, chén nước xà phòng, hơi thổi thật khẽ để quả bong bóng không vỡ. Rồi nó bay lên, lấp lánh, và bạn reo lên. Quả bong bóng ấy được làm bằng chính hơi thở của bạn.

Hãy nhớ một lần bạn chạy thi với bạn bè, hay leo một con dốc dài, hay trèo mấy tầng cầu thang. Tới nơi, bạn đứng chống tay lên gối, thở hổn hển, ngực phập phồng. Hai lá phổi lúc ấy làm việc hết sức mình, kéo từng hơi gió vào, để bạn đi được tới cuối.

Hãy nhớ một lần bạn cười. Cười thật to, cười tới chảy nước mắt, cười tới không thở nổi, phải ôm bụng. Tiếng cười ấy cũng đi ra từ lồng ngực, theo một hơi thở ra.

Và hãy nhớ một lần bạn thở dài. Lúc mệt, lúc buồn, lúc mọi chuyện không như ý. Một tiếng thở dài thật dài. Hai lá phổi đã cho bạn tiếng thở dài ấy, để nỗi nặng nề có lối đi ra ngoài.

Hít vào. Thở ra. Nếu có cảm xúc nào dâng lên, hãy để nó ở đây cùng bạn. Hơi thở vẫn đang đi cùng.

Có những việc hai lá phổi làm mà bạn chẳng bao giờ phải nhờ.

Đêm qua, khi bạn ngủ say, chúng vẫn thở. Chậm hơn, sâu hơn, êm hơn. Không ai nhắc. Bạn cũng không cần nhớ. Sáng nay bạn thức dậy, và mình vẫn đang thở.

Mỗi lời bạn nói ra, mỗi câu hát, mỗi tiếng gọi tên ai đó, đều ngồi trên một hơi thở ra. Không có hơi thở, chẳng có lời nào thành tiếng.

Khi bạn mải mê làm việc, quên cả thở sâu, chúng vẫn kiên nhẫn kéo từng hơi nông, từng hơi ngắn, đủ để bạn đi tiếp. Khi bạn nín thở vì hồi hộp, chúng đợi. Rồi khi bạn buông ra, chúng đón lấy ngay.

Không đòi một lời cảm ơn. Từ hơi thở đầu tiên, tới hơi thở này.

Hít vào. Thở ra.

Có lẽ, cũng nên nói với hai lá phổi một lời xin lỗi nhỏ.

Xin lỗi vì những ngày mình chỉ thở nửa vời, vai gồng lên, ngực thắt lại. Xin lỗi vì những lần ngồi trong phòng kín cả ngày, quên mở cửa cho gió vào. Xin lỗi vì đã quên rằng, chỉ cần một hơi thở sâu, mình đã có thể dịu lại.

Lời xin lỗi này không nặng nề gì. Lời xin lỗi này nhẹ như khi ta nói với người bạn ở chung nhà: dạo này mình bận quá, chưa hỏi han gì cậu.

Hít vào. Thở ra.

Và giờ là lời cảm ơn. Nói thầm thôi, theo đúng nhịp xương sườn đang nở ra và khép vào dưới bàn tay.

Hít vào. Cảm ơn hai lá phổi. Thở ra. Cảm ơn vì tiếng khóc đầu tiên.

Hít vào. Cảm ơn hai lá phổi. Thở ra. Cảm ơn vì những tiếng cười tới hụt hơi.

Hít vào. Cảm ơn hai lá phổi. Thở ra. Cảm ơn vì đã thở thay mình suốt đêm qua.

Hít vào. Cảm ơn hai lá phổi. Thở ra. Cảm ơn vì buổi sáng này.

Hít vào. Thở ra.

Bây giờ, hãy hứa với hai lá phổi một điều nhỏ. Nhỏ thôi, để ngay hôm nay là làm được.

Có thể là: sáng nay mình sẽ mở cửa sổ, đứng đó hít ba hơi thật sâu. Có thể là: mỗi lần dừng đèn đỏ, mình sẽ thở ra thật dài một lần. Có thể là: chiều nay mình sẽ đi bộ một vòng ở chỗ có cây xanh. Có thể là: khi thấy ngực thắt lại, mình sẽ đặt tay lên sườn như lúc này.

Một điều là đủ. Và nói thầm với hai lá phổi, như hẹn một người bạn.

Hít vào. Thở ra.

Giờ hãy để hơi thở đưa lòng biết ơn đi xa hơn một chút.

Khi bạn còn nằm trong bụng mẹ, bạn chưa tự thở. Mẹ thở cho bạn. Mỗi hơi mẹ hít vào, có một phần dành cho bạn. Suốt những tháng ấy, mẹ đã thở cho hai người.

Và mẹ cũng từng được bà thở cho như thế. Bà cũng từng được một người trước nữa thở cho như thế. Một sợi hơi thở nối dài qua bao thế hệ, để sáng nay có hơi thở này đi vào lồng ngực bạn.

Hít vào. Thở ra.

Hãy nghĩ tới không khí bạn vừa hít vào. Có thể một phần của nó vừa đi ngang qua tán cây ngoài ngõ. Cái cây thở ra thứ mình cần, và mình thở ra thứ cái cây cần. Ngày nào cũng trao cho nhau như thế, mà chưa từng phải gặp mặt.

Ngay lúc này, những người bạn thương cũng đang thở. Người lạ ngoài đường cũng đang thở. Con mèo cuộn tròn trên ghế, con chim đang chuyền cành, đám lúa ngoài đồng, tất cả đều đang thở chung một bầu trời.

Cả trái đất đang thở cùng bạn.

Hít vào. Thở ra.

Bây giờ không làm gì thêm. Không nhớ, không hứa. Chỉ có hai bàn tay trên sườn, và hơi thở.

Nở ra. Khép vào.

Hít vào. Thở ra.

Hít vào. Thở ra.

Hai lá phổi và bạn, cùng một nhịp, như hai người dậy sớm trong một căn nhà yên. Chưa ai nói gì. Chỉ nghe nhau thở.

Hít vào. Thở ra.

Từ từ, để hai bàn tay trượt xuống, đặt lên đùi hay bên cạnh thân. Hai lá phổi vẫn nở ra, khép vào, dù bàn tay đã rời đi.

Bây giờ hít một hơi thật sâu, sâu hơn mọi hơi thở nãy giờ. Để không khí đi đầy tới tận hai bên sườn, tới tận sau lưng. Giữ lại một chút. Rồi thở ra bằng miệng, thật dài, thật trọn.

Cử động các ngón tay, các ngón chân. Vươn vai nếu muốn. Cảm nhận cơ thể đã tỉnh hơn, nhẹ hơn.

Khi sẵn sàng, bạn mở mắt ra. Chào căn phòng. Chào buổi sáng.

Hôm nay, mỗi khi thấy mình vội, hãy nhớ rằng hơi thở bạn đang có nối liền với tiếng khóc đầu tiên trong đời. Từ hơi thở đầu tiên, tới hơi thở này. Nó vẫn ở đây, và vẫn đang chờ bạn quay về.