Đôi vai và những gánh nặng

AN VIÊN YOGA

⏱ ~10 phút

Một ngày đã qua. Đôi vai của bạn có lẽ vẫn còn đang gồng lên, mà bạn chưa kịp biết.

Hãy ngồi xuống, tựa lưng vào ghế hay vào đầu giường. Hai bàn chân đặt yên. Hai bàn tay thả trên đùi. Khép mắt lại.

Hít vào qua mũi. Thở ra qua miệng, dài. Hít vào. Thở ra.

Bây giờ, chỉ để ý thôi, không cần sửa: hai vai đang nằm ở đâu? Có thể chúng đang nhô lên, sát gần tai. Có thể chúng đang khép vào trong, như người co lại vì lạnh.

Hít vào. Thở ra. Để sức nặng của thân mình rơi xuống ghế. Hông nặng xuống. Hai cánh tay nặng xuống.

Hít vào. Thở ra. Cả ngày đã đi qua. Những gì còn chưa xong, tối nay không cần mang theo.

Mình làm cùng nhau một việc đơn giản.

Hít vào, từ từ kéo hai vai lên cao, sát gần tai. Giữ lại một chút. Rồi thở ra bằng miệng, thả hai vai rơi xuống. Rơi hẳn.

Một lần nữa. Hít vào, kéo vai lên. Giữ. Thở ra, thả rơi xuống, kèm một tiếng thở dài thật thoải mái.

Lần cuối. Hít vào, vai lên. Thở ra, vai rơi. Lần này để nó rơi thấp hơn cả lúc nãy.

Đặt xuống được rồi.

Hít vào. Thở ra.

Bây giờ, hãy bắt chéo hai cánh tay trước ngực. Bàn tay phải đặt lên vai trái. Bàn tay trái đặt lên vai phải. Như bạn đang ôm lấy chính mình.

Cảm nhận hai đầu vai tròn dưới lòng bàn tay. Chỗ thịt nối từ cổ ra vai, có thể hơi cứng, hơi mỏi. Cứ để bàn tay nằm đó, ấm, không cần bóp.

Nếu muốn, vỗ thật nhẹ lên vai mình, chậm rãi, bên này rồi bên kia, như vỗ về một đứa trẻ khó ngủ. Vỗ. Vỗ. Rồi để hai bàn tay nằm yên.

Hãy chào đôi vai, thầm thôi, như chào một người bạn đã cùng mình gánh cả ngày: vai ơi, hôm nay vất vả rồi.

Hít vào. Thở ra.

Người ta hay nói, ai cũng có gánh nặng trên vai. Câu ấy không chỉ là một cách nói. Đôi vai của bạn thật sự đã mang. Mang túi, mang con, mang đồ. Và mang cả những điều không ai nhìn thấy: nỗi lo, trách nhiệm, lời hứa.

Hít vào. Thở ra.

Bây giờ, cùng nhớ lại vài lần đôi vai đã ở đó. Nếu có kỷ niệm nào nặng quá, hãy để nó đi qua, chọn một kỷ niệm khác, hoặc chỉ cảm nhận bàn tay ấm trên vai.

Hồi nhỏ, có thể đã có một lần bạn được ngồi trên vai cha. Ở một hội chợ, một buổi xem múa lân, hay một đêm pháo hoa. Bạn ngồi cao hơn tất cả mọi người, hai tay ôm lấy đầu cha, thấy cả thế giới ở dưới chân. Đôi vai ấy đã nâng bạn lên chỗ cao nhất.

Rồi đôi vai của bạn bắt đầu mang. Chiếc cặp sách hai quai, mỗi năm một nặng hơn. Chiếc ba lô đi xa lần đầu. Một túi đồ chợ, một đứa em bé nằm gọn trên vai, ngủ ngon lành.

Có một lần, ai đó đã gục đầu lên vai bạn mà khóc. Một người bạn, một người thân. Bạn không biết nói gì. Bạn chỉ ngồi yên, để bờ vai mình làm chỗ dựa. Và chừng đó đã đủ.

Rồi có một ngày, bạn nhận ra mình đã lớn. Đôi vai bắt đầu gánh những thứ không nhìn thấy. Tiền nhà, việc làm, cha mẹ già, con cái nhỏ, những lời hứa với người khác. Có những đêm nằm không ngủ, đôi vai vẫn gồng lên, như đang cố đỡ cả một mái nhà.

Đặt xuống được rồi.

Hít vào. Thở ra. Nếu có cảm xúc nào dâng lên, nếu bạn thấy mình mỏi quá, hãy để cảm giác ấy có mặt. Hai bàn tay vẫn ôm lấy đôi vai. Bạn đang được ôm.

Có những việc đôi vai lặng lẽ làm mà bạn không để ý.

Khi bạn lo, vai tự gồng lên, như muốn che chắn cho bạn. Khi trời lạnh, vai co lại, khép vào, giữ hơi ấm. Khi có tiếng động lớn, vai nhô lên trước khi bạn kịp hiểu chuyện gì. Nó luôn cố bảo vệ bạn, theo cách duy nhất nó biết.

Và cả ngày, đôi vai giữ lấy hai cánh tay của bạn. Mỗi lần bạn với tay, nhấc đồ, ôm ai đó, vẫy tay chào, đôi vai đều có mặt.

Có những ngày, nó gồng lên từ sáng tới tối mà không ai bảo nó dừng. Có những đêm, nó còn mang cả nỗi lo theo vào giấc ngủ, nhô lên, co lại, mà bạn không hề hay biết.

Hít vào. Thở ra.

Có lẽ đôi vai cũng cần nghe một lời xin lỗi nhỏ.

Xin lỗi vì những lúc mình nhận hết mọi việc về mình, không dám nói không. Xin lỗi vì đã gánh cả những thứ không phải phần của mình. Xin lỗi vì cả ngày ngồi co vai trước màn hình, quên cả thả lỏng. Xin lỗi vì những lúc vai đã mỏi lắm rồi, mình vẫn bảo nó cố thêm chút nữa.

Lời xin lỗi này không nặng nề gì. Chỉ như nói với một người bạn cùng gánh hàng với mình suốt chặng đường dài: mình ngồi nghỉ đi, đặt gánh xuống đã.

Hít vào. Thở ra.

Đến lúc nói lời cảm ơn rồi. Hai tay vẫn ôm vai. Mỗi hơi thở ra, vai rơi xuống thêm một chút.

Hít vào. Cảm ơn đôi vai. Thở ra. Cảm ơn vì đã cho một người khác tựa đầu vào khóc.

Hít vào. Cảm ơn đôi vai. Thở ra. Cảm ơn vì những chiếc cặp, những túi đồ, những đứa trẻ ngủ trên vai.

Hít vào. Cảm ơn đôi vai. Thở ra. Cảm ơn vì đã gồng lên che chắn cho mình, cả khi mình không biết.

Hít vào. Cảm ơn đôi vai. Thở ra. Cảm ơn vì đã gánh đủ rồi. Tối nay, nghỉ thôi.

Hít vào. Thở ra.

Hãy hứa với đôi vai một điều nhỏ, làm được ngay ngày mai.

Có thể là: mỗi lần dừng đèn đỏ, mình sẽ nhớ thả hai vai xuống. Hoặc là: mình sẽ xoay vai ra sau vài vòng, mỗi khi ngồi lâu. Hoặc là: mình sẽ nói không với một việc không phải của mình. Hoặc là: mình sẽ kể cho một người tin cậy nghe một nỗi lo, để không phải gánh một mình.

Chọn một điều vừa sức. Nói thầm với đôi vai.

Hít vào. Thở ra.

Bây giờ, hãy để hai tay buông khỏi vai, đặt lại xuống đùi. Và nghĩ tới những đôi vai khác.

Đôi vai của ông bà, ngày xưa có lẽ đã gánh những đôi quang gánh nặng trĩu ra chợ, qua những con đường làng. Đôi vai của cha mẹ, đã gánh cơm áo, gánh những năm tháng khó khăn, để vai bạn bớt nặng hơn. Gánh nặng của họ, nhiều khi bạn chưa bao giờ được nghe kể.

Và có lẽ đã có người vỗ vai bạn, nói một câu: cố lên. Hơi ấm của bàn tay trên vai ngày ấy, đến giờ bạn vẫn còn nhớ.

Bạn đứng được hôm nay, vì đã có những bờ vai như thế.

Hít vào. Thở ra.

Và tối nay, khắp nơi, biết bao đôi vai đang được đặt xuống. Người mẹ cởi chiếc túi xách, thở ra một hơi. Người thợ đặt bao xi măng cuối cùng. Cô học trò tháo chiếc cặp xuống ghế. Con chim xếp cánh lại trên cành, thu mình ngủ.

Ai cũng đã mang một điều gì đó hôm nay. Và ai cũng xứng đáng được đặt xuống.

Đặt xuống được rồi.

Hít vào. Thở ra.

Bây giờ không làm gì thêm. Hai vai thấp. Hai vai mềm. Hai cánh tay nặng.

Hít vào. Thở ra.

Hít vào. Thở ra.

Khoảng cách giữa vai và tai rộng ra. Cổ dài ra, thong thả.

Hít vào. Thở ra.

Từ từ, hít một hơi thật sâu. Thở ra thật dài, và để vai rơi xuống thêm một lần cuối.

Xoay nhẹ hai vai ra sau một vòng, rồi một vòng nữa. Cử động các ngón tay.

Bạn có thể ngồi thêm một lúc nữa trong yên lặng. Khi nào muốn, hãy mở mắt ra thật chậm.

Tối nay, nếu nỗi lo nào quay lại, hãy nhớ đôi vai này đã mang đủ cho một ngày. Đặt tay lên vai mình, và nói với nó thật khẽ: đặt xuống được rồi.