Đầu gối đã quỳ xuống, đã đứng lên

AN VIÊN YOGA

⏱ ~10 phút

Hãy tìm một tư thế mà hai đầu gối được nghỉ. Nếu ngồi, chọn một chiếc ghế vừa tầm, hai bàn chân đặt phẳng trên sàn. Nếu nằm, hãy co hai gối lên, bàn chân đặt trên nệm, hoặc kê một chiếc gối dưới khoeo chân cho êm.

Nếu đầu gối của bạn đang đau, đang mỏi, cứ chọn tư thế nào thấy dễ chịu nhất. Và nếu hôm nay chạm vào chỗ này làm lòng bạn nặng, bạn có thể chọn một bài khác. Không sao cả.

Khép mắt lại. Hít vào qua mũi. Thở ra qua miệng, chậm. Hít vào. Thở ra.

Cảm nhận chỗ cơ thể đang được đỡ. Hai bàn chân tựa xuống. Hai bắp chân thả lỏng. Hai đùi buông. Hông nặng xuống.

Hít vào. Thở ra. Để quanh hai đầu gối mềm ra. Mặt trước. Hai bên. Phía sau khoeo. Không cần giữ gì.

Hít vào. Thở ra. Cơ thể chìm xuống, như một người vừa ngồi phịch xuống sau khi leo hết một con dốc.

Bây giờ, hãy chà hai bàn tay vào nhau cho ấm. Rồi úp hai lòng bàn tay lên hai đầu gối. Bàn tay phải trên gối phải, bàn tay trái trên gối trái. Ôm trọn lấy, nhẹ thôi.

Cảm nhận dưới lòng bàn tay. Phần xương tròn tròn ở giữa. Hai bên mềm hơn. Có thể đầu gối mát hơn bàn tay. Có thể nó ấm. Cứ để hơi ấm của bàn tay từ từ thấm vào.

Hít vào. Thở ra.

Hãy chào hai đầu gối như chào hai người bạn đã đi cùng mình lâu lắm mà ít khi được hỏi han: chào đầu gối, hôm nay bạn thế nào.

Nếu muốn, nhấc nhẹ một bàn chân khỏi sàn chút xíu, cảm nhận đầu gối khẽ duỗi ra dưới bàn tay. Rồi đặt xuống. Chân kia cũng thế. Chỉ làm nếu thấy dễ chịu. Chuyển động nhỏ ấy, đầu gối đã làm cho bạn không biết bao nhiêu lần mà không ai thấy.

Đầu gối có một việc rất giản dị: cho bạn hạ xuống, và cho bạn đứng lên. Gập lại, rồi duỗi ra. Xuống, rồi lên. Cả cuộc đời bạn đi qua bằng hai chuyển động ấy.

Ngã xuống. Rồi lại đứng lên.

Hít vào. Thở ra.

Bây giờ, mình cùng nhớ lại vài lần đầu gối đã cùng bạn xuống, rồi lên. Nếu có kỷ niệm nào buồn, hãy chọn một kỷ niệm khác, hoặc chỉ ở lại với hơi ấm của bàn tay.

Hồi bạn còn bé xíu, chưa biết đi, bạn bò. Bò khắp nhà, trên nền gạch mát, trên chiếu, ra tới tận bậc cửa. Hai đầu gối nhỏ đỡ cả thân mình, lấm lem, đỏ ửng. Đó là những bước đầu tiên của bạn, đi bằng đầu gối.

Rồi những ngày tập xe đạp. Bạn ngã. Đầu gối trầy một mảng, rát buốt. Có ai đó chạy lại, ngồi xuống, thổi phù phù vào vết trầy, bôi thuốc đỏ. Bạn khóc một chút. Rồi lau nước mắt, dựng xe lên, đạp tiếp.

Ngã xuống. Rồi lại đứng lên.

Có những lần đầu gối quỳ xuống vì thương. Quỳ xuống thắp nén nhang trước bàn thờ ông bà ngày Tết. Quỳ xuống buộc lại dây giày cho một đứa trẻ. Ngồi thụp xuống để nhìn ngang tầm mắt một em bé đang khóc, và dỗ dành.

Và có những ngày bạn tưởng không đứng dậy nổi. Một ngày rất mệt, một tin buồn, một lần thất bại. Bạn ngồi sụp xuống. Nhưng rồi, chậm thôi, bạn chống tay, và đứng lên. Đầu gối đã nâng bạn lên trong ngày ấy.

Hít vào. Thở ra. Nếu có cảm xúc nào dâng lên, cứ để nó có mặt. Hai bàn tay vẫn ôm lấy hai đầu gối. Bạn đang được đỡ.

Có những việc đầu gối lặng lẽ làm mà bạn hiếm khi nghĩ tới.

Mỗi bậc cầu thang bạn bước lên. Mỗi lần ngồi xuống ghế, đứng dậy khỏi giường, ngồi xổm nhặt một món đồ rơi. Mỗi lần ngồi xuống bên mâm cơm. Đầu gối gập lại và duỗi ra, nhận lấy sức nặng của cả thân mình, rồi lặng lẽ đẩy bạn lên.

Khi bạn chạy, khi bạn nhảy, khi bạn đi xuống một con dốc, đầu gối êm ái nhún xuống, đỡ cho từng bước chân khỏi dội lên người.

Cả những đêm bạn ngủ, đầu gối vẫn khẽ co lên, duỗi ra theo mỗi lần bạn trở mình, tìm cho bạn một tư thế êm hơn. Sáng ra bạn chẳng nhớ gì, nhưng nó đã làm.

Và khi bạn ngồi yên, như lúc này, đầu gối vẫn ở đó, sẵn sàng. Chỉ chờ bạn muốn đứng lên.

Hít vào. Thở ra.

Có lẽ đầu gối cũng đang chờ một lời xin lỗi nhỏ.

Xin lỗi vì những lần mình chạy quá sức, nhảy quá cao, không chịu khởi động. Xin lỗi vì những lần ngồi xếp bằng quá lâu, tới khi tê rần mới chịu duỗi ra. Xin lỗi vì đã leo cầu thang vội vã, xách đồ nặng, bắt nó gánh hết. Xin lỗi vì những lúc nó đau, mình chỉ biết cáu, mà quên rằng nó đã đỡ mình bao nhiêu năm.

Không cần tự trách đâu. Chỉ như nói với một người bạn già đã cùng mình đi bao nhiêu đoạn đường: mình biết cậu mỏi rồi, mình sẽ đi chậm lại.

Hít vào. Thở ra.

Giờ là phần cảm ơn. Hai tay vẫn trên gối. Nói thầm theo hơi thở.

Hít vào. Cảm ơn đầu gối. Thở ra. Cảm ơn vì đã cho mình bò những bước đầu đời.

Hít vào. Cảm ơn đầu gối. Thở ra. Cảm ơn vì mỗi lần ngã, đã giúp mình đứng lên.

Hít vào. Cảm ơn đầu gối. Thở ra. Cảm ơn vì đã quỳ xuống cùng mình, những lúc mình thương.

Hít vào. Cảm ơn đầu gối. Thở ra. Cảm ơn vì từng bậc thang, từng con dốc.

Hít vào. Thở ra.

Hãy hứa với đầu gối một điều nhỏ, làm được ngay ngày mai.

Có thể là: mình sẽ bước cầu thang chậm lại, vịn tay vào lan can. Có thể là: ngồi lâu rồi, mình sẽ duỗi thẳng hai chân ra, co lại vài lần. Có thể là: khi cần quỳ, mình sẽ lót một chiếc khăn hay một tấm đệm mềm. Có thể là: tối nay mình sẽ xoa ấm hai đầu gối như lúc này, trước khi ngủ.

Chọn một điều. Nói thầm với đầu gối, như hẹn một người bạn.

Hít vào. Thở ra.

Bây giờ, hãy nghĩ tới những đôi đầu gối đã cúi xuống vì bạn.

Đầu gối của mẹ, đã ngồi xổm bên thau nước giặt từng chiếc áo, đã quỳ xuống lau từng góc nhà. Đầu gối của cha, đã ngồi xổm sửa chiếc xe đạp cho bạn, đã khom xuống cho bạn trèo lên lưng. Đầu gối của ông bà, giờ có lẽ đã mỏi, đứng lên phải vịn tay vào thành ghế, nhưng vẫn ra tận cổng đón khi bạn về.

Những đôi đầu gối ấy đã hạ xuống rất nhiều lần, để bạn được lớn lên.

Hít vào. Thở ra.

Và ngay lúc này, khắp nơi, có biết bao đầu gối đang gập xuống và duỗi ra. Người nông dân lom khom trên ruộng. Người thợ ngồi xổm bên vỉa hè. Đứa bé đang tập bò trên nền nhà. Con bê vừa ra đời, run run chống bốn chân, ngã xuống, rồi đứng lên lần đầu tiên.

Muôn loài đều học điều ấy giống nhau.

Ngã xuống. Rồi lại đứng lên.

Hít vào. Thở ra.

Bây giờ không làm gì thêm. Hai bàn tay trên hai đầu gối. Hơi ấm. Hơi thở.

Hít vào. Thở ra.

Hít vào. Thở ra.

Đầu gối đang nghỉ. Không cần quỳ, không cần đứng. Chỉ nằm yên dưới hơi ấm của bàn tay.

Hít vào. Thở ra.

Từ từ, để hai bàn tay trượt xuống, đặt bên cạnh thân hay trên đùi. Hít vào thật sâu. Thở ra thật dài.

Nhẹ nhàng duỗi hai chân ra một chút, rồi co lại, như đầu gối vừa tỉnh dậy. Cử động các ngón chân, các ngón tay.

Khi sẵn sàng, bạn mở mắt ra. Nếu cần đứng dậy, hãy đứng thật chậm, và cảm nhận đầu gối đang nâng bạn lên.

Hôm nay, mỗi lần ngồi xuống hay đứng lên, hãy nhớ có hai người bạn đang lặng lẽ làm việc ấy cho bạn. Và nếu có lúc nào bạn ngã, trong lòng hay ngoài đời, hãy nhớ: mình đã từng ngã xuống, rồi lại đứng lên, rất nhiều lần rồi.