Con đường lầy sau mưa

AN VIÊN YOGA

⏱ ~10 phút

Buổi tối rồi. Bạn hãy để lại sau lưng cánh cửa, đôi giày, chiếc túi của cả ngày, và tìm cho mình một chỗ ngồi thật êm. Lưng tựa vào đâu đó cũng được. Hai bàn tay đặt lên đùi, ngửa hay úp tuỳ bạn.

Khép mắt lại, nếu bạn muốn.

Hít vào thật chậm, cho bụng phồng lên. Thở ra, cho bụng xẹp xuống. Lại một lần nữa. Hít vào. Thở ra.

Bây giờ, mình thử để ý tới hai cánh tay. Cả ngày nay, đôi tay ấy đã cầm, đã xách, đã ôm biết bao nhiêu thứ. Túi đồ, điện thoại, giấy tờ, có khi cả một đứa trẻ. Giờ thì không phải cầm gì nữa. Để hai cánh tay nặng xuống, buông thõng, như vừa đặt được một món đồ nặng xuống đất.

Hít vào. Thở ra.

Tối nay, mình vừa thở, vừa nghe một câu chuyện ngắn. Ngắn thôi, nhưng người ta đã kể đi kể lại hơn một trăm năm nay.

Chuyện xảy ra ở Nhật Bản, vào cuối thế kỷ mười chín, giữa hai nhà sư có thật. Các thầy dạy thiền ở Nhật hay kể lại cho học trò nghe, mỗi khi thấy ai đó cứ ôm khư khư một chuyện cũ.

Hai nhà sư ấy là bạn đồng tu. Một người tên Tanzan, dáng to, tính phóng khoáng, hay cười. Người kia tên Ekido, giữ giới luật rất kỹ, từng li từng tí.

Hôm ấy, hai người đi bộ từ ngôi chùa này sang một ngôi chùa khác, cách nhau mấy quả đồi.

Đêm trước trời mưa to. Cả đêm mưa trút xuống mái ngói, xuống ruộng, xuống con đường đất. Sáng ra, mưa vẫn còn lất phất. Con đường làng nhão nhoét. Mỗi bước chân lún xuống bùn, kêu lép nhép, rút lên thì nặng như đeo đá.

Hai nhà sư vén vạt áo, buộc cao lên, chân đi dép rơm, lội từng bước. Mùi đất ướt, mùi rơm mục, mùi lá tre dập nát bốc lên. Ngoài ruộng, ếch nhái kêu inh ỏi.

Hít vào. Thở ra.

Hãy ghé thăm hai bàn chân của bạn. Bàn chân của bạn tối nay khô ráo, đang nằm yên trên sàn. Thử tưởng tượng chúng vừa được rút ra khỏi một con đường bùn, rửa bằng nước ấm, lau khô. Nhẹ hẳn đi. Hít vào, cảm nhận hai gót chân. Thở ra, để các ngón chân giãn ra.

Hít vào. Thở ra.

Tới một khúc quanh, hai nhà sư gặp một cô gái trẻ đứng bên mép đường. Cô mặc một bộ kimono lụa mới, màu hồng phấn, thắt chiếc đai to sau lưng. Có lẽ cô đang đi ăn cưới, hay về thăm nhà. Trước mặt cô là một vũng bùn rộng, lầy lội, kéo ngang qua cả con đường.

Cô đứng đó, nhìn xuống đôi guốc gỗ, nhìn vạt áo lụa, rồi nhìn vũng bùn. Không có lối nào khác. Bước xuống thì hỏng cả bộ áo. Đứng mãi thì trễ việc.

Tanzan dừng lại. Ông nói, giọng vui vẻ: này cô, để tôi giúp.

Rồi không chờ cô kịp ngại, ông cúi xuống, bế cô gái lên hai tay, lội qua vũng bùn. Một bước. Hai bước. Ba bước. Bùn ngập tới bắp chân ông. Ông đi chậm, vững, giữ cho vạt áo lụa không dính một vết bẩn.

Sang tới chỗ đất khô, ông đặt cô xuống, nhẹ nhàng. Cô gái cúi đầu cảm ơn. Tanzan cúi đầu chào lại, rồi quay về với con đường của mình, chân còn dính đầy bùn, miệng vẫn còn cười.

Hít vào. Thở ra.

Ekido thì đứng sững ở phía sau. Ông không nói một lời nào.

Hai người lại đi tiếp. Suốt buổi trưa. Suốt buổi chiều. Qua một quả đồi. Qua một rừng thông. Qua một dãy ruộng bậc thang. Ekido vẫn im lặng.

Tanzan thì vẫn vui như thường. Ông dừng lại ngắm một bụi hoa dại mọc bên bờ ruộng, còn đọng nước mưa. Ông chỉ cho Ekido xem một đàn cò trắng vừa bay lên từ ruộng lúa. Ông ngâm nga một câu hát quê. Ekido chỉ gật đầu cho có, mắt dán xuống đất.

Nhưng trong lòng ông thì không im lặng chút nào. Hình ảnh lúc sáng cứ quay đi quay lại. Một nhà sư. Bế một cô gái. Ngay giữa đường. Ông nghĩ tới giới luật. Ông nghĩ tới chuyện người ta sẽ nói gì. Ông soạn sẵn những câu sẽ nói với Tanzan, sửa đi sửa lại trong đầu.

Bước chân ông nặng dần. Hai vai ông cứng lại. Quai hàm ông nghiến chặt từ lúc nào không biết.

Bạn hãy thử ghé xem hai vai và quai hàm của mình lúc này. Có khi nào, chúng cũng đang gồng lên như thế, vì một chuyện từ sáng, từ hôm qua, hay từ lâu lắm rồi. Nếu có, không sao cả. Hít vào, chỉ cần thấy nó. Thở ra, để hàm hé ra một chút, răng không chạm nhau, hai vai trôi xuống.

Hít vào. Thở ra.

Tới tối, hai người tới được ngôi chùa trên núi. Họ rửa chân bên chum nước, ăn bát cơm chiều, rồi ngồi trong gian phòng nhỏ trải chiếu. Bên ngoài, dế bắt đầu kêu. Mưa đã tạnh hẳn, trời quang, sao lên đầy.

Tới lúc đó, Ekido không nhịn được nữa. Ông quay sang, giọng gay gắt: anh biết người tu như mình không được lại gần phụ nữ, nhất là các cô gái trẻ. Sao sáng nay anh lại làm vậy?

Tanzan nhìn Ekido một lúc, như phải cố nhớ xem bạn đang nói chuyện gì. Rồi ông bật cười, rất hiền.

Ông nói: cô gái ấy à? Tôi đặt cô ấy xuống bên vũng bùn từ sáng rồi. Còn anh, anh vẫn bế cô ấy suốt cả quãng đường tới tận đây sao?

Hít vào. Thở ra.

Ekido ngồi im. Lần này, là một sự im lặng khác. Người ta không kể ông đáp lại thế nào. Chỉ biết rằng đêm ấy, trong gian phòng nhỏ, hai người bạn ngồi bên nhau, nghe dế kêu, và chẳng ai nói gì thêm.

Hít vào. Thở ra.

Mình hình dung đôi vai của Ekido vào lúc ấy. Cái gánh vô hình ông mang suốt từ sáng tới tối, bỗng có người chỉ cho thấy. Và khi đã thấy rồi, thì có thể đặt xuống.

Hít vào, bạn cũng thử cảm nhận đôi vai của mình. Thở ra, như Ekido đêm ấy, để chúng hạ xuống thêm một chút nữa.

Người xưa kể tới đó thì thôi. Tanzan bế một cô gái qua một vũng bùn, chỉ vài bước chân. Ekido thì bế cô ấy suốt một ngày đường, mà chưa hề chạm vào cô.

Ai trong mình cũng có những lần làm Ekido. Một câu nói của ai đó từ buổi sáng, tới tối vẫn còn vang trong đầu. Một chuyện đã xong từ lâu, mà mình vẫn ôm theo mỗi ngày. Việc đã qua rồi, nhưng tay mình chưa buông.

Bây giờ, nếu bạn muốn, hãy để một chuyện như thế hiện lên. Chỉ một chuyện nhỏ thôi, chuyện của hôm nay cũng được. Không cần xét xem ai đúng ai sai. Chỉ cần nhận ra: à, mình vẫn còn đang bế nó. Nếu chẳng có chuyện gì hiện lên, cũng không sao. Cứ để hơi thở đi.

Hít vào. Thở ra.

Bây giờ, mình cùng làm như Tanzan. Lội qua vũng bùn, rồi đặt xuống.

Hít vào. Mình thấy điều mình đang bế. Thở ra. Mình đặt nó xuống bên đường.

Hít vào. Hai cánh tay nhẹ đi. Thở ra. Mình không cần quay lại nhặt.

Hít vào. Hai vai hạ xuống. Thở ra. Con đường phía trước vẫn còn đó, khô ráo hơn.

Hít vào. Bàn chân rút khỏi bùn. Thở ra. Một bước nhẹ. Rồi một bước nữa.

Hít vào. Thở ra.

Ở yên đây với hơi thở.

Hít vào. Thở ra.

Hít vào. Thở ra.

Con đường sau mưa. Một vũng bùn. Một người bế qua, rồi đặt xuống.

Hít vào. Thở ra.

Từ từ, cảm nhận lại chỗ bạn đang ngồi. Sức nặng của cơ thể trên ghế, trên đệm. Không khí buổi tối chạm vào da.

Duỗi nhẹ hai bàn tay, mở ra, nắm lại, rồi mở ra lần nữa. Hít một hơi thật sâu. Thở ra thật dài.

Khi bạn sẵn sàng, mở mắt ra.

Tối nay, nếu thấy mình lại đang bế một chuyện cũ, bạn chỉ cần nhớ tới tiếng cười của ông sư to lớn ấy. Cô gái ấy à? Tôi đặt xuống từ sáng rồi.