Giấc mơ hoá bướm

AN VIÊN YOGA

⏱ ~15 phút

Bạn hãy nằm xuống, ở nơi bạn sẽ ngủ đêm nay. Tắt bớt đèn, nếu chưa tắt. Nằm ngửa, hay nằm nghiêng, tuỳ cách nào làm bạn thấy mình được che chở nhất.

Kéo chăn lên. Để đầu tìm được chỗ trũng vừa vặn trên gối.

Khép mắt.

Hít vào, thật chậm, cho bụng phồng lên. Thở ra, thật lâu, cho bụng xẹp xuống. Hít vào. Thở ra.

Bây giờ, mình thả từng phần ra, như cởi từng lớp áo của một ngày dài.

Thả hai bàn chân. Để chúng ngả ra hai bên. Thả hai bắp chân, hai đầu gối. Thả hông. Để nệm đỡ lấy hông. Thả bụng. Để bụng tự lên xuống theo hơi thở. Thả hai vai. Thả hai cánh tay. Thả mười ngón tay. Thả khuôn mặt. Từ vầng trán, xuống đôi mắt, xuống hai má, xuống cằm.

Hít vào. Thở ra.

Đêm nay, mình kể bạn nghe về một giấc mơ. Giấc mơ này đã có hơn hai nghìn ba trăm năm tuổi. Một người Trung Hoa tên là Trang Chu đã mơ thấy nó, rồi ghi lại bằng mấy dòng ngắn ngủi trong sách của ông. Từ đó đến nay, người ta vẫn kể cho nhau nghe, và vẫn mỉm cười mỗi khi kể.

Bạn không cần hiểu gì cả. Giấc mơ thì đâu cần hiểu. Chỉ cần trôi theo.

Hít vào. Thở ra.

Ngày xưa, Trang Chu sống trong một ngôi nhà nhỏ, vách đất, mái tranh. Ông không giàu. Sau nhà có một mảnh vườn chẳng ai chăm bao giờ, nên cỏ mọc cao, hoa dại nở lung tung. Ông thích như thế.

Đó là một buổi chiều cuối xuân. Trời ấm. Gió nhẹ. Nắng chiều vàng như mật ong, chảy chầm chậm trên những tàu lá.

Trang Chu ăn xong một bát cơm, rửa bát, rồi ra vườn. Ông đi một vòng quanh vườn, chân trần. Cỏ mềm và hơi ẩm dưới lòng bàn chân. Ông cúi xuống ngửi một bông nhài vừa hé, thơm ngát. Ông ngồi xuống bên miệng giếng, múc một gáo nước, rửa mặt. Nước giếng mát lạnh, mấy giọt chảy dọc cằm, xuống cổ áo.

Bạn hãy cảm nhận hai bàn chân mình dưới lớp chăn. Như hai bàn chân trần vừa đi trên cỏ, giờ được nghỉ. Cảm nhận khuôn mặt mình, mát như vừa được rửa bằng nước giếng. Hít vào, mát. Thở ra, sạch và nhẹ.

Hít vào. Thở ra.

Rồi Trang Chu trải một chiếc chiếu cói dưới gốc cây dâu già, nằm xuống.

Hít vào. Thở ra.

Chiếc chiếu cói mát rượi dưới lưng ông. Mùi cói khô, mùi cỏ, mùi đất ấm. Bên tai, tiếng ong vo ve trong bụi hoa. Trên cao, lá dâu xào xạc, lúc thưa, lúc dày.

Bạn hãy cảm nhận lưng mình trên nệm, như lưng ông trên chiếc chiếu ấy. Mát. Phẳng. Được đỡ trọn vẹn. Cảm nhận gáy mình trên gối. Cảm nhận hai bàn tay đang nằm buông.

Hít vào. Thở ra.

Trang Chu nhìn lên tán lá. Những đốm nắng nhỏ lọt qua kẽ lá, rung rinh trên mặt ông. Ông nheo mắt. Rồi mi mắt ông nặng dần. Nặng dần.

Ông không cố thức. Ông cũng không cố ngủ. Ông chỉ để mi mắt khép lại, như một cánh cửa khép lúc chiều.

Và ông ngủ.

Hít vào. Thở ra.

Rồi Trang Chu mơ.

Trong giấc mơ, ông thấy mình nhẹ đi. Nhẹ lắm. Như không còn chút sức nặng nào nữa. Ông thấy sau lưng mình mọc ra hai đôi cánh mỏng, màu vàng nhạt, lấm tấm những chấm nâu nhỏ, mềm như giấy dó.

Ông vẫy cánh một cái. Và ông bay lên.

Ông đã thành một con bướm.

Hít vào. Thở ra.

Con bướm bay chầm chậm qua khu vườn. Nó không biết mình là Trang Chu. Nó không nhớ gì về sách vở, về bát cơm, về những lo toan của người. Nó chỉ biết gió, biết hoa, biết hơi ấm của buổi chiều trên đôi cánh.

Nó đậu xuống một bông cải vàng. Cánh hoa rung lên dưới sức nặng nhỏ xíu của nó. Phấn hoa vàng dính vào chân. Mùi hoa cải hăng hăng, ngòn ngọt.

Rồi nó bay đi. Đậu xuống một bông bìm bìm tím. Rồi một bông cúc dại trắng. Rồi một nhánh dâm bụt đỏ bên hàng rào.

Không vội. Không cần đi đâu. Không cần làm gì cho xong.

Ở bụi hoa nhài, nó gặp một con bướm trắng khác. Hai con bướm bay vờn quanh nhau, lên, xuống, như hai chiếc lá nhỏ bị gió đùa. Rồi con bướm trắng bay đi một ngả, con bướm vàng bay đi một ngả, chẳng con nào tiếc con nào.

Con bướm vàng cúi xuống một đoá hoa, uống một giọt mật nhỏ. Ngọt. Chỉ một giọt thôi, mà đủ.

Hít vào. Thở ra.

Bạn hãy để thân mình nhẹ đi một chút, như thân con bướm ấy. Không phải biến mất. Chỉ là bớt nặng nề. Như thể chiếc chăn đang đắp trên người bạn cũng mỏng như cánh bướm.

Hít vào, đôi cánh mở ra. Thở ra, đôi cánh khép lại.

Hít vào, mở ra. Thở ra, khép lại.

Cứ để hơi thở của bạn đập chậm như thế. Một đôi cánh. Trong một buổi chiều ấm.

Hít vào. Thở ra.

Con bướm bay qua một luống rau, nơi những giọt nước tưới còn đọng trên lá, mát lạnh. Nó bay qua một khóm tre, nơi gió đưa lá tre kêu lao xao. Nó bay ngang một con mèo đang nằm cuộn tròn trên bậu cửa. Con mèo hé một mắt nhìn, rồi lại nhắm.

Nó bay qua bức vách nhà bên. Qua khung cửa sổ, có một bà cụ đang nằm trên chõng tre, tay cầm chiếc quạt nan, quạt cho đứa cháu nhỏ nằm bên cạnh. Bà hát ru khe khẽ, à ơi, à ơi, giọng khàn khàn, chậm rãi. Đứa bé mút ngón tay, mắt lim dim. Từ gian bếp, mùi khói rơm và mùi cơm mới chín bay ra, thơm ấm cả một góc ngõ.

Hít vào, như hít mùi cơm mới. Thở ra, như tiếng à ơi kéo dài.

Hít vào. Thở ra.

Nó bay qua chỗ Trang Chu đang nằm ngủ trên chiếc chiếu cói. Nó lượn một vòng quanh người đàn ông ấy, nhìn khuôn mặt đang ngủ, vừa hiền vừa lạ. Nó không biết đó là ai. Rồi nó lại bay đi.

Hít vào. Thở ra.

Nó bay lên cao hơn một chút, qua bờ rào, ra tới cánh đồng sau làng. Ở đó, lúa đang thì con gái, xanh mướt, gợn sóng theo gió. Mùi lúa non thơm nhè nhẹ. Một bác nông dân đang vác cuốc đi về, bóng đổ dài trên bờ ruộng. Một đứa trẻ ngồi trên lưng trâu, thổi một khúc sáo không đầu không cuối.

Con bướm đậu lên đầu một ngọn lúa, đung đưa theo gió. Lên, xuống. Lên, xuống. Như một chiếc nôi.

Hít vào, ngọn lúa nghiêng về một bên. Thở ra, ngọn lúa nghiêng về bên kia.

Hít vào. Thở ra.

Nắng chiều ngả dần sang màu cam. Rồi màu hồng nhạt. Rồi tím. Con bướm bay về lại khu vườn. Khu vườn đang chuẩn bị đi ngủ.

Những con ong cuối cùng rời bụi hoa, bay về tổ, tiếng vo ve nhỏ dần, nhỏ dần. Những bông bìm bìm tím từ từ cụp lại. Những bông hoa mười giờ đã khép từ lâu. Đàn gà trong sân lục tục nhảy lên cành ổi, xù lông, rúc đầu vào cánh.

Con bướm cũng thấy mỏi. Nó tìm một chiếc lá dâu to, bay vào mặt dưới chiếc lá, nơi kín gió. Nó bám nhẹ sáu chiếc chân nhỏ vào gân lá. Rồi từ từ, thật từ từ, nó gập đôi cánh lại, áp hai cánh vào nhau.

Hít vào. Thở ra.

Con bướm ngủ.

Và người ta kể rằng, đúng lúc ấy, Trang Chu tỉnh giấc.

Hít vào. Thở ra.

Ông mở mắt. Trời đã chạng vạng. Ông vẫn nằm trên chiếc chiếu cói. Lưng vẫn mát. Hai bàn tay vẫn là bàn tay người. Ông giơ tay lên, nhìn những ngón tay mình, ngạc nhiên. Ông là Trang Chu, rõ ràng là Trang Chu.

Nhưng ông nằm im một hồi lâu, và tự hỏi một câu rất nhẹ. Không biết là Trang Chu vừa mơ mình thành con bướm. Hay là con bướm kia đang mơ mình thành Trang Chu.

Hít vào. Thở ra.

Ông không tìm câu trả lời. Ông chỉ mỉm cười. Bởi vì nằm ở đây, dưới gốc dâu, trong buổi chiều đang tím dần này, thì làm Trang Chu cũng được, làm con bướm cũng được. Cả hai đều đang thở. Cả hai đều đang nghỉ.

Ông kéo vạt áo lên, đắp ngang ngực. Rồi ông lại khép mắt.

Hít vào. Thở ra.

Đêm xuống trên khu vườn của Trang Chu.

Những ngôi sao đầu tiên hiện ra, nhỏ và xa. Đom đóm bắt đầu bay trong bụi cỏ, những đốm sáng xanh nhỏ xíu, lúc tắt, lúc sáng. Tiếng dế bắt đầu kêu, đều đều, rỉ rả. Sương xuống, đọng li ti trên mép chiếu.

Con mèo trên bậu cửa duỗi chân ra một lần, rồi cuộn tròn lại, ngủ say. Đàn gà trên cành ổi im phăng phắc. Ngủ. Khóm tre thôi xào xạc. Ngủ. Ngoài đồng, những ngọn lúa đứng yên. Đứa trẻ chăn trâu đã về nhà, nằm cạnh mẹ. Ngủ. Con trâu trong chuồng nằm xuống rơm, nhai nốt miếng cỏ cuối cùng. Ngủ.

Hít vào. Thở ra.

Ở nhà bên, tiếng à ơi đã thưa dần. Đứa cháu nhỏ ngủ từ lâu, bàn tay bé xíu còn nắm vạt áo bà. Rồi chính bà cụ cũng thiu thiu. Chiếc quạt nan lỏng tay, rơi nhẹ xuống chiếu. Bà ngủ.

Con chó vàng dưới gầm chõng thở một hơi dài, gác mõm lên hai chân trước. Ngủ. Gáo nước bên miệng giếng nằm yên. Mặt đất trong vườn nguội dần, mát dần.

Hít vào. Thở ra.

Gió đêm thổi qua, mang theo mùi hoa nhài. Hoa nhài ban đêm thơm hơn ban ngày, đậm hơn, ngọt hơn. Mùi thơm bay qua chiếc chiếu cói, qua mái tranh, qua vách nhà bên, qua chuồng trâu, rồi tan vào bóng tối.

Bạn hãy để mùi thơm ấy bay qua phòng mình. Hít vào, thật nhẹ. Thở ra, thật chậm. Không cần biết nó từ đâu tới.

Hít vào. Thở ra.

Dưới chiếc lá dâu, con bướm vàng vẫn ngủ, đôi cánh áp vào nhau. Trên chiếc chiếu cói, Trang Chu cũng ngủ, hơi thở chậm và đều.

Có lẽ con bướm đang mơ thành người. Có lẽ người đang mơ thành bướm. Không ai cần biết.

Hít vào. Thở ra.

Bây giờ, bạn hãy để thân mình gập cánh lại, từng phần một, như con bướm dưới chiếc lá.

Đôi bàn chân. Khép lại, như hai cánh bướm. Hai bắp chân, hai đầu gối. Mềm ra, chìm xuống. Hai đùi. Nặng và ấm, như đất vườn cuối ngày.

Hít vào. Thở ra.

Hông. Thả xuống nệm, như cánh hoa cụp. Bụng. Lên, xuống, chậm như ngọn lúa đung đưa. Lưng. Từng đốt sống, như từng đường gân của chiếc lá dâu.

Hít vào. Thở ra.

Lồng ngực. Hơi thở mỏng như gió chiều. Hai vai. Như hai cánh mỏng áp vào nhau. Hai cánh tay, hai bàn tay, mười ngón tay. Bám nhẹ, rồi buông.

Hít vào. Thở ra.

Cổ. Mềm. Quai hàm. Buông. Đôi mắt. Như hai bông bìm bìm đã cụp. Vầng trán. Phẳng, như mặt chiếc lá.

Hít vào. Thở ra.

Bây giờ, bạn không cần biết mình là ai nữa. Không cần nhớ hôm nay đã làm gì, ngày mai sẽ làm gì. Những điều ấy vẫn còn đó, sáng mai sẽ chờ bạn. Còn bây giờ là đêm.

Bạn có thể là một người đang nằm trên giường. Bạn có thể là một con bướm dưới chiếc lá. Bạn có thể là ngọn lúa ngoài đồng, đứng yên trong đêm. Bạn có thể là tiếng à ơi, đang nhỏ dần. Bạn có thể là cả khu vườn đang ngủ.

Hít vào. Thở ra.

Đom đóm bay. Dế kêu. Lá dâu khẽ lay.

Hít vào. Thở ra.

Một đôi cánh. Gập lại. Thật khẽ.

Hít vào. Thở ra.

Trang Chu ngủ. Con bướm ngủ. Khu vườn ngủ.

Hít vào. Thở ra.

Và bạn. Cũng đang trôi. Vào giấc mơ.

Hít vào. Thở ra.

Nhẹ. Ấm. Yên.

Hít vào. Thở ra.

Mơ một giấc thật nhẹ nhé.

Hít vào. Thở ra.