Ba khúc đàn trong đêm mưa

AN VIÊN YOGA

⏱ ~15 phút

Bạn hãy nằm xuống, ở chỗ bạn sẽ ngủ đêm nay. Kéo chăn lên ngang ngực, hay ngang vai, tuỳ bạn thích. Chỉnh gối một chút, cho đầu và cổ nằm thật vừa.

Đêm nay, mình sẽ kể cho bạn nghe một câu chuyện rất cũ. Bạn không cần nghe hết. Nếu ngủ quên giữa chừng, thì câu chuyện đã làm xong việc của nó rồi.

Khép mắt lại.

Hít vào qua mũi, thật chậm. Thở ra qua miệng, dài hơn một chút. Hít vào. Và thở ra. Một lần nữa. Hít vào. Thở ra, như một tiếng thở dài nhẹ nhõm.

Bây giờ, để hơi thở tự đi theo nhịp của nó. Bạn không cần đếm, không cần giữ.

Cảm nhận sức nặng của đầu trên gối. Để chiếc gối đỡ lấy nó. Cảm nhận hai vai. Để chúng chùng xuống, rời khỏi tai. Cảm nhận lưng nằm trên nệm. Từng đốt sống, từ trên xuống dưới, được đỡ. Cảm nhận hai chân. Nặng, và yên.

Hít vào. Thở ra. Ngày hôm nay đã xong rồi. Không còn việc gì phải làm nữa.

Câu chuyện đêm nay đến từ Ireland, một hòn đảo xa ở phía tây châu Âu. Người Ireland đã kể nó từ hơn một nghìn năm trước, quanh những bếp lửa, trong những đêm mưa dài.

Ngày xưa, ở một vùng đồi thấp, cỏ xanh quanh năm, có một con sông chảy chậm qua những cánh đồng. Người ta tin rằng dòng sông ấy có một người phụ nữ hiền dịu trông nom. Tên bà là Bóand. Ở đâu dòng sông chảy qua, ở đó cỏ mọc dày, bò có sữa, ruộng có lúa.

Hãy hình dung dòng sông ấy lúc chiều xuống. Nước màu xám bạc, chảy không vội. Hai bên bờ, cỏ mọc cao, ướt sương, cúi đầu theo gió. Thỉnh thoảng có một con diệc đứng một chân giữa chỗ nước nông, im như tượng. Mây thấp đi ngang qua những ngọn đồi, chậm như một đàn cừu đi về chuồng.

Dòng sông không bao giờ dừng, nhưng cũng không bao giờ gấp. Nó biết mình sẽ tới biển, nên chẳng cần chạy.

Hít vào, như nước sông dâng lên một chút. Thở ra, như nước sông trôi đi, mang theo những gì bạn không cần giữ nữa.

Hít vào. Thở ra.

Bạn hãy để hơi thở của mình chảy như thế. Không vội. Không dừng. Không cần tới đâu cả.

Hít vào. Thở ra.

Bóand có một người chồng. Ông là người chơi đàn hạc giỏi nhất trong những ngọn đồi ấy. Tên ông là Uaithne.

Hít vào. Thở ra.

Cây đàn của Uaithne làm bằng gỗ sồi già, bóng lên vì bao năm được bàn tay vuốt ve. Dây đàn căng thẳng hàng, mảnh như sợi tóc. Mỗi khi ông chạm vào, âm thanh lan ra chầm chậm, như hơi ấm lan ra từ một bếp lửa.

Người ta nói, tiếng đàn của ông có thể làm người ta khóc, làm người ta cười, và làm người ta ngủ. Chỉ tuỳ ông muốn gảy khúc nào.

Hãy hình dung đôi bàn tay của người nhạc sư ấy. Những ngón tay dài, chai sần ở đầu, đặt nhẹ lên dây. Bây giờ, hãy cảm nhận đôi bàn tay của chính bạn. Đang nằm yên trên chăn, hay bên cạnh thân. Để chúng mềm ra. Từng ngón, từng ngón, như những sợi dây đàn được nới lỏng.

Hít vào. Thở ra.

Nhà của hai vợ chồng là một ngôi nhà đá thấp, mái lợp cỏ tranh dày. Giữa nhà có một bếp lửa đốt bằng than bùn, cháy âm ỉ suốt đêm, toả ra một mùi thơm khói nhè nhẹ. Bên bếp có hai con chó săn già nằm cuộn tròn. Ngoài kia, gió đi qua những ngọn đồi. Và thường thì, có mưa.

Mưa ở Ireland không ào ạt. Nó rơi nhỏ, đều, kiên nhẫn, suốt đêm này sang đêm khác. Tiếng mưa trên mái cỏ nghe như ai đó đang thì thầm.

Hít vào. Thở ra. Có thể ở chỗ bạn đêm nay không có mưa. Nhưng bạn cứ để tiếng mưa ấy rơi trong trí tưởng tượng. Rơi đều. Rơi nhẹ.

Mỗi chiều, Uaithne từ trên đồi về, chiếc áo choàng len ướt sũng. Ông đứng ở bậc cửa, giũ nước mưa, rồi cúi đầu bước vào. Bóand đã hâm sẵn một bát sữa ấm trên bếp. Ông ngồi xuống chiếc ghế gỗ, hai tay ôm lấy bát sữa, hơ cho ấm. Hơi nóng bốc lên, phả vào mặt ông. Hai con chó già ngẩng đầu nhìn chủ, đập đuôi xuống sàn hai cái, rồi lại nằm xuống.

Không ai nói gì nhiều. Ngoài kia mưa vẫn rơi. Trong này lửa vẫn cháy. Thế là đủ.

Hãy để thân thể của bạn cũng được như thế. Như một người vừa đi mưa về, được ngồi xuống bên bếp, hai tay ôm một thứ gì đó ấm. Hít vào, nhận lấy hơi ấm ấy. Thở ra, để cái lạnh của cả ngày rời khỏi người.

Hít vào. Thở ra.

Rồi tới một mùa, Bóand mang thai. Cả mùa ấy, mỗi tối, Uaithne ngồi bên bếp lửa gảy đàn cho vợ nghe. Bà nằm nghiêng, đặt tay lên bụng, lắng nghe. Và người ta kể rằng, đứa bé trong bụng cũng lắng nghe.

Rồi một đêm mưa, tới ngày bà sinh nở. Bà đau, và mệt. Uaithne ngồi sát bên giường, ôm cây đàn vào lòng, và bắt đầu gảy.

Hít vào. Thở ra.

Khúc đầu tiên ông gảy là một khúc buồn.

Người Ireland gọi nó là khúc nhạc của nước mắt. Nó chậm, trầm, như tiếng gió qua cửa đá. Nó gọi lên tất cả những gì đau, những gì mỏi, những gì chưa nói được. Nghe nó, người ta không cần giấu nỗi buồn của mình nữa.

Và trong khúc nhạc ấy, đứa con đầu tiên chào đời.

Bây giờ, nếu trong ngày hôm nay có điều gì làm bạn buồn, hay mệt, hãy để nó đi qua đây một chút. Không cần kể lại. Không cần sửa. Chỉ để nó có mặt, như một nốt nhạc trầm.

Hít vào. Thở ra, và để nỗi buồn ấy theo hơi thở đi ra, chầm chậm.

Hít vào. Thở ra.

Nỗi buồn cũng là một khúc nhạc. Nó đã được gảy lên. Bây giờ nó có thể lặng xuống.

Hít vào. Thở ra.

Rồi Uaithne đổi tay. Khúc thứ hai ông gảy là một khúc vui.

Người Ireland gọi nó là khúc nhạc của tiếng cười. Nó nhanh hơn một chút, sáng hơn một chút, như tiếng nước chảy qua đá, như tiếng bước chân trẻ con chạy trên cỏ. Nghe nó, người ta thấy khoé miệng mình tự cong lên.

Và trong khúc nhạc ấy, đứa con thứ hai chào đời.

Bây giờ, hãy để một niềm vui nhỏ của hôm nay quay về. Thật nhỏ thôi. Một ngụm nước mát lúc khát. Một câu nói đùa của ai đó. Một cái nhìn hiền. Một bữa ăn vừa miệng. Một lúc được ngồi yên.

Nếu không nhớ ra điều gì, cũng không sao. Chiếc giường này, tấm chăn này, hơi thở này, cũng là một niềm vui nhỏ.

Hít vào. Đón lấy niềm vui ấy. Thở ra. Để nó lan ra khắp người, ấm và nhẹ.

Hít vào. Thở ra.

Rồi Uaithne lại đổi tay một lần nữa. Ngón tay ông chạm xuống dây đàn chậm hơn, nhẹ hơn. Lần này, ông gảy khúc thứ ba.

Khúc thứ ba là khúc ru ngủ.

Người Ireland gọi nó là khúc nhạc của giấc ngủ. Nó không buồn, cũng không vui. Nó chỉ dịu, và chậm, và đều. Như tiếng mưa trên mái cỏ. Như hơi thở của người nằm bên cạnh.

Và trong khúc nhạc ấy, đứa con thứ ba chào đời.

Người ta kể rằng, khi khúc ru vang lên, mọi người trong nhà đều thiếp đi. Bóand, sau một đêm dài mệt nhọc, khép mắt lại, ba đứa con nằm bên cạnh. Hai con chó bên bếp duỗi chân, thở đều. Ngọn lửa than bùn cháy nhỏ lại, đỏ hồng. Và rồi, chính Uaithne, tay vẫn đặt trên dây đàn, cũng gục đầu xuống, ngủ say.

Cả ngôi nhà đá ngủ. Chỉ còn mưa, rơi nhẹ trên mái.

Hít vào. Thở ra.

Nhưng khúc ru thì chưa dừng. Người ta kể rằng, nó lách qua khe cửa gỗ, bay ra ngoài sân, rồi đi khắp vùng đồi trong đêm ấy.

Nó đi qua bờ rào đá thấp. Trong chuồng, bầy cừu đang đứng sát vào nhau tránh mưa. Nghe khúc ru, từng con một khuỵu chân xuống, nằm lên lớp rơm khô, rúc mõm vào bộ lông ấm của con bên cạnh. Ngủ.

Nó đi xuống bờ sông. Dòng sông vốn đã chảy chậm, nay chảy chậm hơn nữa. Tiếng nước thì thầm nhỏ lại, nhỏ lại, chỉ còn như một hơi thở dài.

Hít vào. Thở ra.

Khúc ru đi vào làng. Ngôi nhà đầu tiên là nhà bác thợ rèn. Lò rèn đã tắt, chỉ còn vài hòn than đỏ. Bác thợ rèn nằm trên chiếc giường gỗ, hai bàn tay to lớn đặt trên ngực, vẫn còn mùi sắt. Nghe khúc ru, hai bàn tay ấy duỗi ra. Bác ngủ.

Ngôi nhà thứ hai là nhà bà làm bánh. Bột cho mẻ bánh sáng mai đã nhào xong, đậy dưới tấm khăn vải. Bà nằm nghiêng, chăn kéo tới cằm. Bà ngủ.

Ngôi nhà thứ ba có một bầy trẻ nhỏ, nằm chung một chiếc giường, chân gác lên nhau. Đứa nhỏ nhất còn đang thức, mở to mắt nghe tiếng mưa. Rồi khúc ru tới. Đôi mắt nhỏ chớp một cái, hai cái, rồi khép lại. Cả bầy trẻ ngủ.

Hít vào. Thở ra.

Trong bụi cây ven đường, những con chim nhỏ rúc đầu vào cánh. Ngủ. Dưới gốc cây sồi, một con cáo cuộn tròn, chiếc đuôi phủ lên mũi. Ngủ. Trên đồi cao, gió cũng thôi thổi. Ngủ.

Cả vùng đồi xanh ngủ. Chỉ còn mưa, và khúc ru.

Sáng hôm sau, Bóand đặt tên cho ba đứa con theo ba khúc nhạc đã đón chúng vào đời. Đứa buồn, đứa vui, đứa ngủ. Bà nói, một đời người cần đủ cả ba. Nhưng đó là chuyện của sáng mai. Bây giờ vẫn còn là đêm.

Hít vào. Thở ra.

Bây giờ, hãy để khúc ru ấy chơi cho bạn.

Mỗi nốt nhạc rơi xuống một chỗ trên cơ thể bạn, và chỗ ấy ngủ.

Một nốt rơi xuống vầng trán. Vầng trán phẳng ra. Ngủ. Một nốt rơi xuống đôi mắt. Đôi mắt nặng. Ngủ. Một nốt rơi xuống hai bên má, xuống hàm. Hàm buông lỏng. Ngủ.

Hít vào. Thở ra.

Một nốt rơi xuống cổ. Cổ mềm. Ngủ. Một nốt rơi xuống vai trái. Rồi vai phải. Hai vai chìm xuống. Ngủ. Những nốt nhạc chảy dọc hai cánh tay, xuống khuỷu tay, xuống cổ tay, xuống từng ngón tay. Ngủ.

Hít vào. Thở ra.

Một nốt rơi xuống lồng ngực. Hơi thở chậm lại. Ngủ. Một nốt rơi xuống bụng. Bụng lên, xuống, đều. Ngủ. Một nốt rơi xuống lưng, dọc theo sống lưng, từ trên xuống dưới. Ngủ.

Hít vào. Thở ra.

Một nốt rơi xuống hông. Hông nặng. Ngủ. Những nốt nhạc chảy xuống hai đùi, hai đầu gối, hai bắp chân. Ngủ. Xuống cổ chân. Xuống gót chân. Xuống lòng bàn chân, xuống từng ngón chân. Ngủ.

Hít vào. Thở ra.

Cả cơ thể bạn bây giờ là một ngôi nhà đá nhỏ, giữa những ngọn đồi xanh, trong một đêm mưa nhẹ.

Bếp lửa cháy nhỏ. Mưa rơi trên mái. Ai đó đang gảy đàn.

Bạn không cần thức để nghe. Khúc ru vẫn chơi, dù bạn ngủ.

Hít vào. Thở ra.

Buồn đã được gảy lên. Vui đã được gảy lên. Bây giờ, chỉ còn khúc ru.

Hít vào. Thở ra.

Mưa rơi. Thật nhẹ.

Hít vào. Thở ra.

Những ngọn đồi ngủ. Dòng sông chảy chậm. Ngôi nhà đá ngủ.

Hít vào. Thở ra.

Bạn cũng ngủ.

Hít vào. Thở ra.

Từng nốt. Từng nốt. Rơi xuống.

Hít vào. Thở ra.

Ấm. Nặng. Yên.

Hít vào. Thở ra.

Ngủ ngon nhé.

Khúc ru vẫn còn chơi.

Hít vào. Thở ra.