HƠI THỞ & CHÁNH NIỆM

Ba câu hỏi của nhà vua

AN VIÊN YOGA

⏱ ~10 phút

🔊 Nghe giọng đọc ngay tại đây · miễn phí

Giọng nữ

💡 Muốn nhạc nền + nghe khi tắt màn hình + tải offline? Có trong app YogaWay.

Buổi sáng, trước khi ngày bắt đầu chạy, mình ngồi lại với nhau một chút. Bạn ngồi thẳng lưng mà không gồng, hai bàn chân đặt bằng trên sàn, hai bàn tay úp nhẹ lên đùi.

Hít vào qua mũi, để bụng phồng lên. Thở ra, để bụng xẹp xuống. Một lần nữa. Hít vào. Thở ra.

Thả lỏng hai hàng chân mày. Thả lỏng quai hàm. Để hai vai rơi xuống một chút, như vừa đặt xuống một chiếc túi nặng.

Sáng nay, mình vừa thở vừa nghe một câu chuyện. Bạn chỉ cần nghe thôi, không phải nhớ gì cả.

Câu chuyện này do một nhà văn lớn của nước Nga viết ra, hơn một trăm năm trước. Nó ngắn thôi, nhưng người ta kể đi kể lại mãi, cho con cháu nghe bên bếp lò, cho học trò nghe ở trường làng.

Ngày xưa, có một nhà vua cứ mãi băn khoăn ba điều.

Lúc nào là lúc quan trọng nhất để làm một việc? Ai là người quan trọng nhất mà mình cần lắng nghe? Và việc gì là việc quan trọng nhất phải làm?

Ông nghĩ, nếu biết được ba điều ấy, thì việc gì ông làm cũng sẽ trọn vẹn.

Hít vào. Thở ra.

Nhà vua cho rao khắp nước: ai trả lời được ba câu hỏi, sẽ được trọng thưởng. Người ta kéo tới đông nghịt cung điện. Gian đại sảnh ồn ào như một cái chợ.

Một ông quan nói: phải lập một cuốn lịch thật dày, ghi trước ngày nào làm gì. Một người khác nói: phải có một hội đồng thông thái ngồi bên cạnh, việc gì cũng hỏi họ. Người nói thầy thuốc là quan trọng nhất. Người nói lính tráng. Người nói việc học hành.

Mỗi người một ý. Càng nghe, đầu nhà vua càng rối như một cuộn len bị mèo vờn.

Bạn có thấy quen không, cái cảm giác đầu óc đông người như thế? Nếu sáng nay trong đầu bạn cũng đang có một gian đại sảnh nhỏ, cứ để nó ồn một chút. Hít vào. Thở ra. Tiếng ồn ấy rồi sẽ lắng.

Nhà vua chợt nhớ, trên một ngọn đồi xa có một ông lão sống một mình trong rừng thưa. Người ta bảo ông hiền và sáng suốt, nhưng chẳng bao giờ chịu tiếp người sang trọng.

Thế là nhà vua cởi áo gấm, mặc một chiếc áo vải thô như dân thường. Ông để ngựa và người hầu lại dưới chân đồi, rồi một mình đi bộ lên.

Con đường mòn đầy lá khô. Mỗi bước chân, lá kêu lạo xạo. Không khí buổi sáng trên đồi mát lạnh, có mùi đất ẩm và mùi nhựa thông.

Bạn hãy cảm nhận hai bàn chân của mình. Lòng bàn chân chạm sàn. Sức nặng của thân đổ xuống qua gót. Nhà vua đang bước lên đồi, còn bạn thì đang ngồi yên, chân vững trên đất.

Hít vào. Thở ra.

Tới nơi, nhà vua thấy ông lão đang cuốc đất trước túp lều, làm mấy luống rau. Sau lều có một con suối nhỏ chảy róc rách, mấy con chim sẻ nhảy lách chách trên mái tranh. Ông lão gầy lắm. Mỗi nhát cuốc bổ xuống, ông lại thở một hơi dài, nặng nhọc.

Nhà vua chào, rồi hỏi ba câu hỏi của mình.

Ông lão nghe. Ông không nói gì. Ông xoa hai lòng bàn tay vào nhau, rồi lại cuốc tiếp.

Nhà vua đứng nhìn một lúc. Rồi ông nói: cụ mệt rồi, để tôi cuốc thay cho.

Ông lão cảm ơn, trao cái cuốc, rồi ngồi xuống bờ đất nghỉ.

Nhà vua cuốc một luống. Rồi luống thứ hai. Cán cuốc bằng gỗ, nhẵn và hơi ấm vì tay ông lão vừa cầm. Đất đen, ẩm, bở ra dưới lưỡi cuốc, bốc lên một mùi thơm ngai ngái. Mồ hôi chảy xuống thái dương.

Một nhát cuốc. Rồi một nhát nữa. Rồi một nhát nữa.

Bạn hãy cảm nhận đôi bàn tay mình lúc này. Lòng bàn tay, các ngón tay. Tưởng tượng chúng đang cầm một cán cuốc gỗ, và chỉ làm đúng một việc ấy thôi. Không nghĩ tới việc sau. Chỉ nhát cuốc này.

Hít vào. Thở ra.

Mặt trời ngả về tây. Nhà vua dừng tay, nói: tôi lên đây để hỏi cụ. Nếu cụ không trả lời được, thì tôi xin về.

Ông lão chưa kịp đáp, thì từ trong rừng có tiếng chân chạy loạng choạng. Một người đàn ông lạ hiện ra, áo quần lấm lem, mặt tái đi vì mệt. Anh bị lạc trong rừng từ hôm qua, trượt chân xuống một con dốc, cổ chân sưng tấy, đi một bước là nhăn mặt.

Anh khuỵu xuống ngay bên luống rau.

Nhà vua với ông lão đỡ anh dậy, dìu vào lều. Nhà vua múc nước suối rửa chân cho anh. Ông xé vạt áo vải của mình, quấn chặt cổ chân sưng. Ông lão mang ra một bát nước ấm, một mẩu bánh mì. Người lạ uống từng ngụm nhỏ, rồi nằm xuống ổ rơm, thiếp đi.

Nhà vua mệt quá, ngồi tựa ngưỡng cửa, cũng ngủ lúc nào không biết. Ông ngủ một mạch tới sáng.

Hít vào. Thở ra.

Sáng hôm sau, người lạ tỉnh dậy, cổ chân đã đỡ sưng. Anh nắm tay nhà vua, nói: nếu hôm qua không có ông, chắc tôi đã nằm lại giữa rừng một đêm lạnh. Anh cảm ơn mãi, rồi chống gậy đi xuống đồi.

Nhà vua ra ngoài. Ông lão đang quỳ bên mấy luống đất hôm qua, gieo hạt.

Nhà vua hỏi lần cuối: cụ ơi, ba câu hỏi của tôi.

Ông lão ngẩng lên, cười. Ông nói: ngài được trả lời rồi đấy.

Hôm qua, ngài thương một ông già yếu, nên ở lại cuốc đất giúp. Nếu ngài không ở lại, ngài đã xuống đồi từ sớm, và người kia sẽ chẳng có ai bên cạnh. Vậy lúc quan trọng nhất, là lúc ngài cuốc đất. Người quan trọng nhất, là tôi. Việc quan trọng nhất, là giúp tôi.

Rồi khi người kia chạy tới, lúc quan trọng nhất là lúc ngài rửa chân cho anh ta. Người quan trọng nhất là anh ta. Việc quan trọng nhất là chăm cho anh ta.

Ông lão nói chậm lại.

Chỉ có một lúc quan trọng thôi, là lúc này. Người quan trọng nhất, là người đang ở trước mặt mình. Và việc quan trọng nhất, là làm điều tốt cho người ấy.

Hít vào. Thở ra.

Chuyện kể tới đây là hết. Nhà vua đi xuống đồi, chân vẫn lạo xạo trên lá khô, nhưng đầu óc thì yên như một luống đất vừa gieo hạt.

Mình hay đi tìm câu trả lời ở những gian đại sảnh đông người, ở những kế hoạch thật dày. Còn ông lão thì chỉ cuốc đất. Và câu trả lời tự đi tới, qua một người lạ cần giúp.

Bạn hãy nhớ lại một lần có ai đó thật sự ở bên bạn. Họ không nhìn điện thoại, không vội đi đâu. Họ chỉ nghe bạn nói, hay rót cho bạn một cốc nước. Nếu chưa nhớ ra ai, cũng không sao. Lúc này, hơi thở đang ở bên bạn, trọn vẹn như thế.

Hít vào. Thở ra.

Bây giờ, mình mang ba câu hỏi của nhà vua vào hơi thở. Mỗi hơi một câu, nói thầm thôi.

Hít vào. Lúc nào quan trọng nhất? Thở ra. Lúc này, hơi thở này.

Hít vào. Ai quan trọng nhất? Thở ra. Người ở ngay trước mặt mình.

Hít vào. Việc gì quan trọng nhất? Thở ra. Một điều tốt nhỏ, cho người ấy.

Hít vào. Một nhát cuốc. Thở ra. Chỉ nhát cuốc này thôi.

Bây giờ, thả hết lời. Chỉ còn hơi thở.

Hít vào. Thở ra.

Hít vào. Thở ra.

Một luống đất. Một bát nước ấm. Một bàn tay quấn vải cho người lạ.

Hít vào. Thở ra.

Từ từ, cảm nhận lại cả thân mình. Hai bàn chân trên sàn. Lưng thẳng, vững. Không khí buổi sáng đi vào hai cánh mũi, mát và trong.

Cử động các ngón tay. Xoay nhẹ cổ tay. Hít vào một hơi thật đầy, rồi thở ra thật dài.

Khi bạn sẵn sàng, mở mắt ra.

Hôm nay, người đầu tiên bạn gặp, dù là người nhà, đồng nghiệp hay bác bán xôi đầu ngõ, chính là người quan trọng nhất trong khoảnh khắc ấy. Chúc bạn một ngày làm từng việc một, như ông lão cuốc từng nhát đất, nhẹ nhàng và trọn vẹn.

❧

🧘 Hơn 550 bài thiền, nhạc nền tự chọn, hẹn giờ và nghe offline — tất cả trong app YogaWay.

Tải YogaWay miễn phí

Bài cùng chủ đề “Hơi thở & Chánh niệm”